امروز دوشنبه, 29 مهر 1398 - Mon 10 21 2019




تازه ترین خبرها

اخلاق خوب

اخلاق خوب- حجت الاسلام والمسلمین هادی حسینی
 
اخلاق، ملکه ی نفسانی است که کار به آسانی از آن صادر می شود و « علم اخلاق» علمی است که دستورالعمل های کلی برای زیستن مقدس را مورد بحث قرار می دهد.
 
نسیم دهلران/ حجت الاسلام والمسلمین هادی حسینی*، حسن خلق، به معناي نرم خويي، پاكيزه گفتاري، گشاده رويي و منش زيبا و با ديگران پاكيزه برخورد كردن است. (جامع السعادات ج 1 ص 306) بنابراين آن چه در خوي نيكوي انسان موثر است، صفات نيك و پسنديده است كه به شكل عادت و منش درآمده است و جزو ذات و يا ذاتيات انسان شده است. بنابراين اگر انساني به چيزي علم حصولي داشت و آن را نيك و پسنديده دانست ولي در خود به صورت عادت بروز نداد به عنوان انسان خوش اخلاق شناخته نمي شود.
 
امام باقر (ع) مي فرمايند : « كاملترين مردم از لحاظ ايمان ، خوش خلق ترين آنهاست » همچنين پيامبر اكرم ( ص) فرمودند :         « در ترازويي كه در روز قيامت براي هر كس نصب مي كنند بهتر از حسن خلق گذاشته نمي شود » و نيز آن حضرت فرمودند:همانا پاداش انسان خوش خلق مانند اجر شخص روزه گير و شب زنده دار است.
 
حسن خلق و تأثیر آن بر دیگران
حسن خلق،یعنی:خوش رویی، خوش رفتاری، حُسن معاشرت و برخورد پسندیده با دیگران.
دین مقدس اسلام، همواره پیروان خود را به نرم خویی و ملایمت در رفتار با دیگران دعوت می کند و آنان را از درشتی و تندخویی بازمی دارد.
خوش اخلاقی از مهمترین اوصافی است که در معاشرت های اجتماعی، موجب جلب محبت می شود و در اثربخشی سخن فرد بر دیگران، اثری فوق العاده دارد.
 
تفاوت خوش خلقی با چاپلوسی
برخی افراد به دلیل عدم درک صحیح، خوش اخلاقی و رفتار نیکو را با تملق و چاپلوسی اشتباه می گیرند. به همین دلیل، به ناحق، به مدح و ستایش صاحبان زور و زر می پردازند و در برابر آنان کرنش می کنند و شخصیت و ارزش والای انسانی خود را پای مال می سازند. اینان با کمال وقاحت، نام این رفتار ناشایست را حسن خلق و مدارا می گذارند. چنین افرادی وقتی به افراد عادی و تهی دست می رسند، گشاده رویی و نرم خویی را فراموش می کنند و چهره ای عبوس و خشن به خود می گیرند. این صفت رذیله، نه تنها یک ارزش نیست، بلکه گناه و آفت بزرگی است که موجب خشم خداوند می شود. باید در ارتباط با دیگران، رفتار پسندیده را از چاپلوسی بشناسیم.
 
خوش اخلاقی و مزاح
از دیگر موضوعات مرتبط با حسن خلق، موضوع مزاح است. شوخی به اندازه ای که موجب زدودن اندوه از دل مومن و شاد کردن او باشد و به گناه، زیاده روی، جسارت و سخنان زشت نینجامد، پسندیده است.
 
دین مبین اسلام زیاده روی در شوخی را همواره نهی کرده و آن را نشانه جهالت، حماقت و پستی می داند. حضرت علی(ع) در این سخن کوتاه به این حقیقت اشاره می کند:
 
مَنْ کَثُرَ مِزاحُهُ اسْتُحْمِقَ، من کَثُرَ مِزاحُهُ استُجْهِلَ، مَنْ کَثُرَ مِزاحُهُ استُرْذِل
هر کس شوخی اش بسیار شود، احمق می شود. کسی که شوخی اش بسیار شود، نادان می شود. هر کس شوخی اش افزون شود، فرومایه می شود.
 
هدف مزاح باید برای شاد کردن دل دیگران باشد. بنابراین، اگر با شوخی کردن، دیگران را برنجانیم یا کسی را مسخره کنیم، این شوخی، ممنوع و زشت است و چه بسا موجب کنیه توزی و دشمنی میان دوستان می گردد.
 
آسیب های شوخی بی رویه
شوخی کردن بدون رعایت حد و مرزهای آن، آفاتی درپی دارد. از جمله سبب ریختن آبروی انسان می شود. رسول خدا (ع) می فرماید: «اَلْمِزاحُ تَذْهَبُ بِماءِ الْوَجْهِ؛ شوخی، آبرو را از بین می برد.» همچنین ممکن است شوخی موجب کینه توزی شود، چنان که امام علی(ع) در این باره فرمود: «اَلْمِزاحُ تُورِثُ الضَّغائِنَ؛ شوخی، کینه ها را درپی دارد. شوخی زیاد، مایه آبروریزی، ایجاد کینه، زوال نور ایمان و از بین برنده شخصیت آدمی است.
 
از سوی دیگر، شوخی زیاد نور ایمان را از دل می برد و خنده زیاد، آدمی را از یاد خدا و آخرت غافل می سازد. در حدیثی از امام کاظم علیه السلام آمده است: «اِیّاکَ وَ الْمِزاحَ فَاِنَّهُ یَذْهَبُ بِنُورِ ایمانِکَ؛ از شوخی بپرهیز که نور ایمان را از دلت می برد.» کلام آخر اینکه زیاده روی در مزاح، شخصیت آدمی را خدشه دار می کند. 
 
هدف از بعثت پیامبران ایجاد اخلاق حسنه و نیکو بود ، حضرت محمد (ص) نیز به عنوان خاتم پیامبران مبعوث شد تا فضایل اخلاقی و خلقیات نیکو را تحقق بخشیده و رذایل اخلاقی را یادآور شود ، شک نیست یکی از مهمترین عوامل پیشرفت اسلام ، اخلاق نیکو و برخورد متین و ملایم آن حضرت با مردم بود.
آثار فردي و اجتماعي دست يابي به نيك خويي تا بدان حد است كه مي توان با نگاهي به اطراف پيرامون خود آنها را بعينه مشاهده كرد. بسيار ديده شده است كه كساني كه داراي نيك خوئي و خلق خوش بوده اند در كارهايشان موفق بوده اند و همگان آنان را شريك مال و منال و كار خويش دانسته اند و نسبت به آنان رفتار ديگري را درپيش گرفته اند.
وقتي انساني به همگان سلام مي كند و با چهره گشاده برخورد مي كند، مورد توجه ديگران قرارگرفته و دشمني ها تبديل به دوستي ها مي گردد.
از اين روست كه خوش اخلاقی به عنوان يك اصل اساسي در دستورها و آموزه هاي وحياني الهي مورد تأكيد و سفارش قرارگرفته و از مؤمنان خواسته شده است كه اين منش را در زندگي درپيش گيرند.
 
برخی از آثار دنیوی  و اخروی حسن خلق:
1- برکت در رزق و روزی
آدم خوش اخلاق توانايي اش براي بدست آوردن روزي بيشتر از ديگران است. نقش اخلاق خوش و خوش رويي در تقويت روزي به راحتي قابل درك است. شما هنگامي كه مي خواهيد براي منزل خود چيزي تهيه كنيد، از چه كسي خريد مي كنيد؟ از كسي كه خوش اخلاق است يا بد اخلاق؟ هيچ كس از آدم بد اخلاق خوشش نمي آيد و دوست ندارد با او معامله كند.
در دین مبین اسلام هم به آن اشاره شده است. در روايتي ازامام علي(ع) آمده است: گنجينه هاي روزي در نرم خويي و گشاده رويي است . في سعه الاخلاق كنوز الارزاق.(بحارالانوارج77 ص53) و كسى كه اخلاقش بد باشد، روزى اش تنگ خواهد شد. و من ساء خلقه ضاق رزقه.
 
2- موجب سعادتمندی شخص می شود.
آدم خوش اخلاق از بدني سالم، روحيه قوي، زندگي گوارا و لذت بخشي برخوردار است و اين توانايي در او هست كه براي خويش زندگي سعادت مندانه اي را بسازد. در مقابل، آدم بد اخلاق در رنج و عذاب بسر مي برد و زندگي ناگواري دارد. خوش اخلاق بودن آثار بسيار گران بهايي بر زندگي اين دنیای انسان مي گذارد. در روايتي كه ازامام صادق(ع)در اين باره نقل شده، آمده است: خوش اخلاقي زندگي را براي انسان ها گوارا مي كند. هيچ زندگى‏اى گواراتر از زندگى همراه با خوش اخلاقى نيست. هركسي كه خلقش نيكو شد، مشكلات و ناهمواري هاي زندگي برايش هموار مي شود و راه هاي زندگي برايش آسان مي گردد.
 
3- تقويت پيوند دوستي
انسان با قدرت اخلاق مي تواند دوستان فراواني براي خود بيابد. خوش اخلاقي پيوندهاي دوستي را محكم و پايدار مي كند. يكي از عوامل مهم دوست يابي گشاده رويي و خوش اخلاقي است. آيا شما حاضريد با يك فرد بد اخلاق و پرخاش گر دوست شويد؟ اگر با چنين فردي دوستي كنيد، چه مقدار از اين رابطه خود لذت مي بريد؟ افراد بد اخلاق معمولا تنها مي مانند و دوستان بسيار كمي دارند و انسان هاي خوش اخلاق، ياران فراوان و روابط دوستانه صميمانه و پايدارتري دارند.
4- نايل شدن به مقام صدّيقان و شهيدان
شادماني در روز قيامت -5
6- آمرزش گناهان:پیامبر(ص)خطاب به امام علی (ع) فرمودند: يا علي، خدمت مرد به اهل و عيال از روي محبت و اشتياق، كفاره گناهان بزرگ اوست كه غضب پروردگار را خاموش مي كند.
7- موقعیت انسان را بهبود می بخشد.
در روایتی از امام علی(ع) نقل شده است: «کَمْ مِنْ وَضیعٍ رَفَعَهُ حُسْنُ خُلْقِهِ؛  چه بسیار فرد بی مقداری که خوشرویی اش او را برتری بخشیده است.((تصنیف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ص255ح538))
8- مشکلات و ناهمواری های زندگی را هموار می سازد. 
9- حساب روز قیامت را آسان می کند.
 10- مجوز ورود در بهشت
پیامبر(ص)فرمود: اَکْثَرُ ما تَلْجُ بِهِ اُمَّتیَ الْجَنَّةَ تُقْوی اللهِ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ؛ بیشترین امتیازی که امت من به سبب داشتن آن به بهشت می رود، تقوای الهی و خوش خلقی است.
 
* رییس اداره تبلیغات اسلامی دهلران
30741
انتهای پیام/

بستن


1392 © تمامی حقـوق این سـایت متعلق به پایگاه تحلیلی خبری نسیم دهلران می باشد. 
 
 
استفاده از اخبار فقط با ذکر منبع "نسیم دهلران" مجاز است.
 
مجوز استفاده از قالب خبري ناب نيوز براي اين دامنه داده نشده , براي دريافت مجوز قالب بر روي لينک ، ( درخواست مجوز ) کليک کنيد